Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
6IAD 302DESIGN STUDIO IV4+4+06826.07.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili İngilizce
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı (İngilizce)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Design Studio IV, stüdyoyu, kentin kolektif belleğini korumaya, yorumlamaya ve etkinleştirmeye adanmış kamusal bir mekân olan Kentsel Bellek Forumu tasarımı üzerinden bellek odaklı ve anlatı temelli bir tasarım platformu olarak ele almaktadır. Stüdyo, iç mimarlığın kentsel anlatıları mekânsal deneyimlere nasıl dönüştürebileceğini; arşivleri, sözlü tarih kayıtlarını, nesneleri ve gündelik yaşam belleğini sürükleyici mekânsal kurgular aracılığıyla nasıl görünür kılabileceğini araştırmaktadır. Kentsel Bellek Forumu, durağan bir arşiv mekânı yerine, geçmiş ile bugün, bireysel bellek ile kolektif bellek, somut ve somut olmayan kültürel miras arasında etkileşim kuran yaşayan ve katılımcı bir kamusal alan olarak kurgulanmaktadır. Eleştirel araştırma, mekânsal anlatı, malzeme deneyleri ve topluluk odaklı programlama aracılığıyla stüdyo, tasarımın kentsel belleği hatırlama, yeniden yorumlama ve sürdürme sürecindeki rolünü sorgulamaktadır.

Modern mimarlık mirasının yeniden işlevlendirilmesi odağında yürütülen ders kapsamında öğrencilerden, mevcut bir yapıyı kompakt ve karma kullanımlı bir Kentsel Bellek Forumuna dönüştürmeleri beklenmektedir. Programın merkezinde koruma, belgeleme ve araştırma faaliyetlerini destekleyen Arşiv ve Araştırma Alanı yer almaktadır. Bu çekirdek programı; kayıt, sayısallaştırma ve ortak üretim süreçlerine odaklanan Bellek Laboratuvarı, kentsel anlatıları mekânsal deneyimlere dönüştüren Sergi ve Sürükleyici Medya Mekânları, kamusal tartışma, atölye ve etkinliklere ev sahipliği yapan Kamusal Forum ile belleği gündelik yaşama taşıyan Kafe ve Kitapçı tamamlamaktadır.

Belleği korumak, geçmişi dondurmak değil; zaman ile mekân arasındaki kırılgan ilişkiyi sürdürebilmektir. Maurice Halbwachs'ın da vurguladığı gibi, kentsel bellek yalnızca fiziksel yapılarda değil, kolektif hatırlamanın mekânsal çerçeveler içinde şekillendiği çevrede varlık göstermektedir. Bu nedenle koruma, geçmişi birebir yeniden üretmekten çok; yaşanmışlığın izlerini, yaş değerini, patinayı, tasarım niyetini ve katmanlaşmış tarihleri görünür kılan eleştirel bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır. Cesare Brandi'nin ifade ettiği üzere restorasyon, bir yapının tarihsel ve estetik değerlerini birlikte değerlendiren metodolojik bir süreçtir; amacı zamanı ortadan kaldırmak değil, yapının geleceğe aktarılabilecek potansiyel bütünlüğünü korumaktır. Kentte bellek ne yalnızca bir anıt ne de bir kopyadır; kullanım, algı ve yeniden yorumlama süreçleriyle sürekli dönüşen yaşayan bir olgudur. Bu bağlamda koruma; özgünlük ile değişim, fiziksel bütünlük ile toplumsal anlam arasında kurulan dinamik bir denge olarak değerlendirilmekte, kültürel mirasın yalnızca müzeleştirilmiş bir nesne değil, çağdaş kent yaşamının etkin bir parçası olarak varlığını sürdürmesi hedeflenmektedir.

Öğrenciler, modern mirasın yeniden işlevlendirilmesi sürecinde kullanıcı gereksinimlerini ve mekânsal bağlamı gözeterek işlevsel, estetik, tarihsel ve sürdürülebilirlik ölçütlerini bütüncül bir yaklaşımla ele almaktadır. Malzeme kullanımı, mekânsal organizasyon, çevresel performans ve arşivleme koşulları analiz edilerek koruma, araştırma ve kamusal katılımı destekleyen tasarım stratejileri geliştirilmektedir. Böylece stüdyo, üretim odaklı bir tasarım anlayışından, koruma ve etkinleştirme odaklı bir yaklaşıma yönelmektedir. Modern miras; belgelenen, arşivlenen, yorumlanan ve toplumla paylaşılan kolektif belleğin erişilebilir bir kamusal platformuna dönüştürülürken, koruma süreci de durağan bir uygulama olmaktan çıkarak katılımcı, dinamik ve toplumsal yaşamla bütünleşen bir tasarım pratiği olarak ele alınmaktadır.
Dersin İçeriği Bu stüdyo, seçilen modern mimarlık mirası yapısının Kentsel Bellek Forumu olarak yeniden işlevlendirilmesine odaklanmakta; yapıyı arşiv merkezli, kompakt bir kamusal altyapı olarak ele almaktadır. Öğrencilerden, projenin entelektüel ve mekânsal odağını oluşturacak Arşiv ve Araştırma Çekirdeğini tasarlamaları beklenmektedir. Bu çekirdek; iklim kontrollü arşiv depolarını, okuma ve araştırma mekânlarını ve yaşayan arşiv sistemlerini bütüncül bir yaklaşımla bir araya getirmektedir. Bu çekirdek etrafında ise Sergi ve Sürükleyici Yorumlama Mekânları ile kamusal etkileşim, diyalog ve kolektif belleğin paylaşımını destekleyen Kentsel Bellek Forumu işlevleri kurgulanmaktadır.

Tasarım müdahalelerinin geri dönüştürülebilir (reversible), minimum düzeyde ve yapının özgün değerlerini gözeten bir anlayışla geliştirilmesi; koruma ilkelerinin tüm mekânsal kararların temelini oluşturması beklenmektedir. Ders kapsamında koruma kuramı; küratöryel yaklaşımlar, sürdürülebilir çevresel tasarım ilkeleri ve kamusal programlama stratejileri ile bütünleştirilmektedir. Araştırma-temelli tasarım süreci, belirlenen alt temalar doğrultusunda yürütülmekte; mekânsal hiyerarşi, dolaşım kurgusu, arşivin görünürlüğü ve belleğin çağdaş kent kültürü içerisinde nasıl etkinleştirilebileceğine yönelik tasarım stratejilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders Anlatımı, Gösterim, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Masa Başı Kritikleri, Araştırma Ödevleri ve Sunum.
Ön Koşulları ( IAD 301 )
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Hüma Tülce Uman huma.tulce@ankarabilim.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar - Avrami, E. Mason, R. & Torre, M. (2000). Values and Heritage Conservation. Los Angeles: The Getty Conservation Institute. - Bastéa, E. (2004). Memory and architecture: Contemporary viewpoints. University of New Mexico Press. - Binggeli, C. (2013). Materials for interior environments (2nd ed.). John Wiley & Sons. - Brandi, C. (2005). Theory of Restoration. Rome : Istituto centrale per il restauro. - Brooker, G., & Stone, S. (2018). Re-readings: Interior architecture and the design principles of remodelling existing buildings (2nd ed.). RIBA Publishing. - English Heritage. (1995). Modern Matters: Principles and Practice in Conserving Recent Architecture. London: English Heritage. - Jokilehto, J. (1999). A History of Architectural Conservation. UK: Butterworth-Heinemann. - Jokilehto, J. (2009). Conservation Principles in the International Context, In A. Richmond & A. L. Bracker (eds.), Conservation: Principles, Dilemmas and Uncomfortable Truths (pp.73-84). London and New York: Routled
Ders Notları - Avrami, E. Mason, R. & Torre, M. (2000). Values and Heritage Conservation. Los Angeles: The Getty Conservation Institute.
- Bastéa, E. (2004). Memory and architecture: Contemporary viewpoints. University of New Mexico Press.
- Binggeli, C. (2013). Materials for interior environments (2nd ed.). John Wiley & Sons.
- Brooker, G., & Stone, S. (2018). Re-readings: Interior architecture and the design principles of remodelling existing buildings (2nd ed.). RIBA Publishing
- Lynch, P. (2020). Reuse, renew, recycle: Recent architecture with recycled and upcycled materials. Prestel Publishing.
- Lynch, K. (1972). What time is this place? MIT Press.
- Lowenthal, D. (1985). The past is a foreign country. Cambridge University Press.
- Macdonald, S. Normandin, K. & Kindred, B. (2007). Conservation of Modern Architecture. Shaftesbury : Donhead.
- Plevoets, B., & Van Cleempoel, K. (2019). Adaptive reuse of the built heritage: Concepts and cases of an emerging discipline. Routledge.
- Prudon, T. H. M. (2008). Preservation of Modern Architecture. Hoboken, N.J.: Wiley.
- Zumthor, P. (2006). Atmospheres: Architectural environments, surrounding objects. Birkhäuser.

Ders Yapısı
Alan Bilgisi %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Ödev 20 % 5
Uygulama 5 % 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 35
Toplam :
27
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 8 112
Ödevler 20 3 60
Ara Sınavlar 1 28 28
Uygulama 5 5 25
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 28 28
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 8,43333333333333 253

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Yaratıcılık, kavramsal düşünme ve teknik yeterlilik odağında iç mimarlık tasarımına ilişkin ileri düzey bilgi ve beceriler geliştirmek
2 Kullanıcı odaklı tasarım anlayışı doğrultusunda tasarım kuram ve yöntemlerini uygulamaya aktarmak
3 Detaylı teknik çizimler, maketler ve dijital görselleştirmeler aracılığıyla sunum ve temsil becerilerini geliştirmek
4 Stüdyo ortamında iş birliği, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirmek
5 Mevcut modern mimarlık mirasının yeniden işlevlendirme potansiyelini analiz etmek ve değerlendirmek
6 Karma kullanımlı mekânsal programları bütünleştiren, kamusal katılımı ve toplumsal etkileşimi destekleyen tasarım stratejileri geliştirmek
7 Tarihî koruma ilkeleri ile çağdaş kullanıcı gereksinimlerini dengeleyen iç mekân tasarımları geliştirmek
8 Yapıların yeniden işlevlendirilmesi sürecinde malzeme seçimi, enerji verimliliği ve yapı sistemlerini gözeten sürdürülebilir tasarım yaklaşımlarını uygulamak
9 Tasarım fikirlerini eskizler, dijital modeller, teknik çizimler ve sunumlar aracılığıyla etkili biçimde ifade etmek ve sunmak
10 İç mimarlık, tasarım, koruma ve şehir planlama disiplinlerini bütünleştiren disiplinlerarası bir tasarım yaklaşımı geliştirmek

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Stüdyoya Giriş Dersin kapsamı, beklentileri ve değerlendirme ölçütlerinin tanıtılması. Dönem projesinin tanıtımı: Modern mimarlık mirasının yeniden işlevlendirme stratejileri doğrultusunda dönüştürülmesi. Kavramsal Araştırma I / Poster Tasarımı Bir mekân, Arşiv Çekirdeği etrafında kurgulanarak ve tamamlayıcı kamusal işlevlerle bütünleştirilerek nasıl bir Kentsel Bellek Forumuna dönüştürülebilir? Kavramsal Tartışma I Modern Mimarlık Mirasının Yeniden Kullanımı ve Yeniden İşlevlendirme İlkelerine Giriş. Ders 1 Koruma Müdahaleleri Arasında: Modern mimarlık mirasının ayırt edici özellikleri nelerdir? Neden ve nasıl korunmalı, yeniden işlevlendirilmeli ve geleceğe aktarılmalıdır?
2 Alan Analizi ve Yapılı Çevrenin Anlaşılması Ders ve Tartışma: Alan Analizi Yöntemleri – Miras Bağlamı, Mimari Özellikler ve Kullanıcı Gereksinimleri. Poster Tasarımı / Alan Analizi: Alan analiz yöntem ve araçlarının uygulanması; zaman çizelgesi, özgün işlev, mevcut işlev, kat yüksekliği analizi, doluluk–boşluk analizi, erişilebilirlik analizi, yeşil–açık alan analizi, odak noktaları (landmark) analizi vb. Grup Sunumu: Alan analizine ilişkin bulguların sunulması ve değerlendirilmesi. Ders ve Tartışma: Tarih, Koruma ve Mimarlık.
3 Alan Gezisi: Modern Mimarlık Mirası Alanı Sunum: Öğrenci Grupları Tarafından Alan Analizlerinin Sunulması Kavramsal Geliştirme I: Şematik Tasarım ve Mekânsal Programlama Ders: Tasarım ve Kentsel Bellek Modern Mimarlık Mirası Mekânlarının Yeniden Tanımlanması: Kentsel Bellek Odaklı İşlevler Kavramsal Eskiz Çalışmaları: Moodboard, malzeme paleti ve mekânsal anlatı geliştirmeye yönelik atölye çalışmaları. Tasarım Geliştirme: Öğrenciler, modern mimarlık mirası yapısının dönüşümüne yönelik ilk tasarım önerilerini geliştirir; mekânsal programlama ve kavramsal anlatı oluşturma süreçlerine odaklanır. Bu aşamada tarihsel bağlamın anlaşılması ve karma kullanımlı mekânsal programların bütünleştirilmesine yönelik fırsatların belirlenmesi hedeflenir. Teslimler: Kavramsal eskizler, mekânsal diyagramlar, işlev programı önerileri, fonksiyon şemaları, dolaşım analizi ve zonlama stratejileri. Poster Tasarımı: Poster, seçilen bir kentsel bellek temasını ortaya koymalıdır.
4 Kavramsal Geliştirme II: Şematik Tasarım ve Mekânsal Organizasyon Ders: Kentsel Bellek Forumunun Tasarlanması: Arşiv, Temsil ve Kamusal Etkileşimin Bütünleştirilmesi Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Baloncuk (bubble) diyagramlarının ve ilk kat planlarının geliştirilmesi. Tasarım Geliştirme: Projenin karma kullanımlı yapısını yansıtan mekânsal düzenin ve mekânlar arası ilişkilerin oluşturulması; kütle organizasyonu ve mekânsal hiyerarşiyi araştırmaya yönelik üç boyutlu hacim çalışmaları. Teslimler: Kat planları, kesitler ve ilk üç boyutlu mekânsal modeller.
5 Kavramsal Geliştirme III: 1/100 Ölçekli Mimari Çizimler ve Mekânsal Organizasyon Mimari Çizim: 1/100 Ölçekli Plan ve Kesit Çalışmaları; moodboard, malzeme paleti ve mekânsal anlatı geliştirmeye yönelik atölye çalışmaları. Tasarım Geliştirme: Öğrenciler, modern mimarlık mirası bir iç mekânın dönüşümüne yönelik mekânsal programı yapılandıran ve güçlü bir kavramsal anlatı ortaya koyan tasarım önerileri geliştirir. Bu süreçte tarihsel bağlamın okunması, mevcut yapı dokusunun analiz edilmesi ve özgünlük, geri döndürülebilirlik ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda karma kullanımlı mekânsal programlara yönelik fırsatların belirlenmesi hedeflenir. Teslimler: Kavramsal eskizler, mekânsal/ilişki diyagramları, işlev programı önerileri, fonksiyon şemaları, dolaşım analizleri ve zonlama stratejileri.
6 ARA JÜRİ: Kavramsal ve Mekânsal Tasarım Değerlendirmesi Ara Jüri Sunumları ve Jüri Değerlendirmeleri Teslimler: Diyagramlar, tasarım gelişim çizimleri, moodboardlar, ilk maket, alan analizi, kavramsal geliştirme çalışmaları, kat planları, kesitler ve üç boyutlu mekânsal çalışmalar.
7 Kullanıcı Deneyimi ve Tasarım Geliştirme Ders: Kullanıcı Odaklı Tasarım – Kentsel Bellek Forumunda İnsan–Mekân Etkileşimi Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Ergonomik ölçütler, mobilya yerleşimi, arşiv ve sergi mekânlarının tasarımı ile kültürel işlev alanlarının geliştirilmesi; bu doğrultuda iç mekân yerleşiminin yeniden düzenlenmesi. Teslimler: Detaylandırılmış mekânsal yerleşim planları ve kullanıcı deneyimi diyagramları.
8 Uyarlamalı Yeniden Kullanımda Malzeme ve Yüzey Tasarımı – 1/50 Ölçekli Mimari Çizimler Ders: Kültürel Miras Mekânlarında Malzeme Seçimi ve Sürdürülebilirlik – Malzeme seçimlerinin kullanıcı deneyimi ve çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkisi. Tasarım Geliştirme: Malzeme seçimi, kritik mekânların detaylandırılması ve sürdürülebilir tasarım stratejilerinin bütünleştirilmesi. Malzeme ve yapı detaylarının yeniden işlevlendirme yaklaşımına katkısı; mobilya, döşeme, duvar, akustik çözümler ve koruma stratejilerine yönelik malzeme araştırmaları. Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Yeniden işlevlendirme tasarımına yönelik malzeme paletinin geliştirilmesi; malzeme panolarının hazırlanması ve seçilen malzemelerin plan, kesit ve görünüşlere yansıtılması. Teslimler: Malzeme panoları ve teknik detay çizimleri.
9 Aydınlatma ve Atmosfer: Kentsel Bellek Forumu Ders: Kentsel Bellek Forumunda Doğal ve Yapay Aydınlatma – Davetkâr Mekânsal Atmosferlerin Oluşturulması. Doğal ve yapay aydınlatma stratejilerine giriş. Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Kat planlarının geliştirilmesi, kesit ve görünüş çalışmalarının ilerletilmesi. Arşiv ve sergi alanlarına yönelik, işlevlerle bütünleşik aydınlatma stratejilerinin geliştirilmesi; gün ışığı analizleri ile yapay aydınlatma tasarımının bütünleştirilmesi. Teslimler: Aydınlatma diyagramları ve kavramsal moodboardlar. Kentsel Bellek Forumunda Çevresel Sistemlerin Entegrasyonu Ders: Kentsel Bellek Mekânında Çevresel Sistemlerin Entegrasyonu. Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Aydınlatma, mekanik havalandırma ve iklimlendirme (HVAC), akustik çözümler ve mobilya tasarımının projeye bütünleştirilmesi. Öğrenciler, bu sistemlerin yeniden işlevlendirme projesinin işlevsel ve estetik niteliğine katkısını değerlendirir. Teslimler: aydınlatma planları
10 Kentsel Bellek Forumu İçin Mobilya Tasarımı ve İç Mekân Detaylandırması Ders: Yenilikçi ve Uyarlanabilir Mobilya ile İç Mekân Elemanlarının Tasarımı. Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Kentsel Bellek Forumuna yönelik modüler ve geri döndürülebilir arşiv mobilyalarının, araştırma masalarının, iklim kontrollü depolama ünitelerinin, bölücü duvar sistemlerinin ve esnek sergileme elemanlarının tasarlanması. Bu süreçte, arşiv, araştırma ve kamusal sergileme işlevleri arasında esnek geçişler sağlayan çözümler geliştirilirken mevcut mimari dokunun özgünlüğünün ve mekânsal atmosferinin korunmasına özen gösterilir. Teslimler: Mobilya çizimleri, malzeme özelliklerini içeren paftalar ve ergonomi analizleri.
11 Final Tasarımının Geliştirilmesi ve Detay Çizimleri I Ders: Yapım Detayları ve Teknik Çizim Yöntemleri. Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Arşiv alanları veya sergi mekânları gibi kritik mekânlara ilişkin 1/20 ölçekli yapım detaylarının geliştirilmesi. Tasarım kararlarının yapım detaylarına aktarılması ve uygulanabilir çözümlerin geliştirilmesine odaklanılarak projenin olgunlaştırılması. Teslimler: Yapım detayları ve 1/20 ölçekli detay kesitleri
12 Final Tasarımının Geliştirilmesi ve Detay Çizimleri II Ders: Yapım Detayları ve Teknik Çizim Yöntemleri. Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Arşiv alanları veya sergi mekânları gibi kritik mekânlara ilişkin 1/20 ölçekli yapım detaylarının geliştirilmesi ve tamamlanması. Yapım sistemleri, malzeme birleşimleri ve detay çözümleri doğrultusunda tasarımın olgunlaştırılması ve yapım detaylarına uyarlanması. Teslimler: Yapım detayları ve 1/20 ölçekli detay kesitleri
13 Final Tasarım Sunumuna Hazırlık Ders: Mimari Sunumlarda Grafik Anlatım ve Hikâye Kurgusu. Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Final paftalarının, üç boyutlu modellerin ve sunum düzeninin hazırlanması; üç boyutlu görselleştirmelerin, teknik çizimlerin ve sunum paftalarının tamamlanması. Uygulama: Deneme sunumları ve geri bildirim oturumları. Teslimler: Final görselleştirmeleri ve sunum paftaları.
14 Final Tasarım Sunumuna Hazırlık Ders: Mimari Sunumlarda Grafik Anlatım ve Hikâyeleştirme. Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Final paftalarının, üç boyutlu modellerin ve sunum düzeninin hazırlanması; üç boyutlu görselleştirmelerin, teknik çizimlerin ve sunum paftalarının tamamlanması. Deneme Sunumları ve Geri Bildirim: Final sunumlarının prova edilmesi ve jüri öncesi geri bildirimlerin değerlendirilmesi. Teslimler: Final görselleştirmeleri ve sunum paftaları.
15 Final Tasarımı ve Sunuma Hazırlık Stüdyo Çalışması ve Masa Başı Kritikleri: Tüm tasarım bileşenlerinin geliştirilmesi ve son hâline getirilmesi. Öğrenciler, tasarım kararlarını etkili bir mekânsal anlatı ile aktaracak, görsel etkiyi güçlendirecek ve tasarım yaklaşımını açık ve tutarlı bir biçimde ifade edecek final sunumlarını hazırlar. Teslimler: Final sunum paftaları, kapsamlı tasarım önerisi, dijital görselleştirmeler, teknik çizimler, maketler, detay çizimleri ve etkileşimli sunum.
16 Final Jüri

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Tüm 4
Ö1 4
Ö2
Ö3
Ö4 4
Ö5 3
Ö6 3
Ö7 1
Ö8
Ö9 4
Ö10 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek