Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4BGT206Kriptolojinin Temelleri1+2+02430.07.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Ön Lisans
Bölümü / Programı Bilişim Güvenliği Teknolojisi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Kriptolojinin temel kavramları, tarihsel gelişimi ve bilgi güvenliğindeki rolünün öğretilmesi; klasik ve modern şifreleme yöntemleri ile simetrik ve asimetrik kriptografi algoritmalarının çalışma prensiplerinin kazandırılması; DES, AES ve RSA gibi temel algoritmaların yapılarının, kullanım alanlarının ve güvenlik özelliklerinin incelenmesi; anahtar yönetimi, Açık Anahtar Altyapısı (PKI), sayısal imza, kimlik doğrulama, hash algoritmaları, mesaj doğrulama kodları (MAC) ve parola güvenliği yaklaşımlarının öğretilmesi; güvenli iletişim protokolleri, SSL/TLS, IPSec ve güncel kriptografik protokollerin uygulama alanlarının değerlendirilmesi; öğrencilerin güvenli veri iletimi ve bilgi güvenliği alanında kullanılan kriptografik yöntemleri analiz edebilme ve uygulayabilme bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği Modern kriptografi ve iletişim güvenliğine bir giriş sağlar. Kriptografik algoritmaların ve protokollerin nasıl çalıştığı ve nasıl kullanılacağı üzerine odaklanır. Ders, açık anahtar şifreleme, mesaj doğrulama kodları, dijital imzalar ve anahtar oluşturma ve bunun yanı sıra AES, RSA gibi yaygın örnekleri ve kullanımlarını içermektedir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, tartışma, ve sunum.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Öğr.Gör. Elif AKYOL EMMUNGİL
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Çimen, C., Akleylek, S. ve Akyıldız, E. (2007). Şifrelerin Matematiği: Kriptografi. Ankara: ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayıncılık.
Sağıroğlu, Ş. ve Akleylek, S. (Ed.). (2021). Siber Güvenlik ve Savunma: Blokzincir ve Kriptoloji. Nobel Akademik Yayıncılık.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Uygulama 5 % 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
7
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 2 28
Ara Sınavlar 1 20 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 25 25
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3,83333333333333 115

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Kriptoloji alanına ait temel kavramları, tarihsel gelişimini ve temel güvenlik prensiplerini açıklar.
2 Klasik ve modern şifreleme yöntemlerinin çalışma prensiplerini karşılaştırır.
5 Güvenli iletişim protokollerinin (SSL/TLS, IPSec vb.) çalışma prensiplerini ve kullanım alanlarını açıklar.
Beceri 
3 Simetrik ve açık anahtarlı şifreleme algoritmalarının (DES, AES, RSA vb.) çalışma mantığını analiz eder.
4 Hash algoritmaları, sayısal imza, anahtar yönetimi ve PKI yapılarını güvenli haberleşme açısından değerlendirir.
Yetkinlik 
6 Kriptografik yöntemleri farklı bilgi güvenliği senaryolarına uygun olarak değerlendirir ve uygun yaklaşımı seçer.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Kriptolojiye Giriş Ve Tarihçesi
2 Kriptolojinin Temelleri
3 Klasik Şifreleme Sistemleri, Yerine Koyma ve Yer Değiştirme Şifreleri ile Temel Sayılar Teorisi Kavramları
4 Simetrik Kriptografi Sistemlerinin Çalışma Mantığı, Blok Şifreleme Yapıları ve Kullanım Senaryoları
5 Modern Simetrik Şifreleme Algoritmaları, Çalışma Modları ve Güvenlik Karşılaştırmaları
6 Veri Şifreleme Standardı (DES) Algoritmasının Yapısı, Çalışma Mantığı ve Güvenlik Zafiyetleri
7 İleri Şifreleme Standardı (AES) Algoritmasının Yapısı, Çalışma Mantığı ve Modern Sistemlerde Kullanımı
8 Vize
9 Kriptografik Anahtar Yönetimi, Anahtar Dağıtım Yöntemleri ve Açık Anahtar Altyapısı (PKI) Temelleri
10 RSA Açık Anahtar Şifreleme Algoritmasının Matematiksel Temelleri ve Çalışma Mantığı
11 Sayısal İmza Algoritmaları, Kimlik Doğrulama Mekanizmaları ve Veri Bütünlüğü Doğrulama Yöntemleri
12 Hash Algoritmaları, Mesaj Doğrulama Kodları (MAC) ve Parola Güvenliği Yaklaşımları
13 Kriptografik Protokoller, Güvenli Veri İletimi Mekanizmaları ve Protokol Güvenlik Analizleri
14 Akış Şifreleme Algoritmaları, RC4 ve Modern Akış Şifreleme Yaklaşımları
15 Güvenli İletişim Protokolleri, SSL/TLS Yapısı, IPSec Temelleri ve Gerçek Hayat Uygulamaları
16 Final
17 Final

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16
Bi1 5 5 3
Bi2 4 5 3
Bi5 4 4 5
Be3 4 5 4
Be4 4 3 3 5 5
Ye6 4 4 3 4 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek